نشریۀ اینترنتی نهضت مقاومت ملی ایران

N A M I R

‏دوشنبه‏، 2021‏/04‏/12

 

 

 

مجتبی دهقانی - ایندیپندنت فارسی

خامنه‌ای در مقابل سیستانی

خبرهای ضدونقیض درباره برکناری جواد شهرستانی

رسانه‌های نزدیک به نهادهای امنیتی ایران فرزند علی سیستانی را حامی جریان غربگرا معرفی می‌کنند

 

درحالی که برخی رسانه‌های داخلی ایران از برکناری جواد شهرستانی، نماینده تام‌الاختیار آیت‌الله علی سیستانی، از مراجع اصلی تقلید شیعیان، در ایران خبر داده‌اند، روزنامه اعتماد به نقل از منابعی در دفتر علی سیستانی این خبر را تکذیب کرده است.

خبر برکناری جواد شهرستانی، نخستین بار در کانال‌های تلگرام نزدیک به نهادهای امنیتی بازتاب یافت. در متن خبر منتشر شده در این کانال‌ها آمده بود که برکناری شهرستانی به دلیل اعمال فشار محمـدرضا سیستانی، فرزند ارشد علی سیستانی صورت گرفته است: «شنیده‌های «نیمه‌محرمانه» نشان می‌دهد که آیت‌الله سیستانی به تاثیر پذیری از پسرش محمـدرضا سیستانی، اقدام به برکناری آیت‌الله شهرستانی از نمایندگی خود در قم و ایران کرده‌اند.»

در اقدامی کم‌سابقه، فرزند علی سیستانی در این اخبار غیررسمی به عنوان فردی ضدایرانی و هماهنگ با غرب معرفی و علت برکناری شهرستانی نیز فشار او اعلام شده بود: «محمـدرضا سیستانی به خاطر گرایشاتی که در ضدیت با ایران و هماهنگی با غرب دارد، با آقای شهرستانی درگیر شده بود و این اختلافات در نهایت منجر به برکناری آقای شهرستانی از نمایندگی آیت الله سیستانی شده است.»

یک هفته پس از انتشار این اخبار غیررسمی و بازتاب آن در وبسایت‌های نزدیک به نهادهای امنیتی در ایران، روزنامه اعتماد از قول منابعی در دفتر علی سیستانی از تماس تلفنی او با جواد شهرستانی خبر داد.

منبعی در دفتر علی سیستانی به روزنامه اعتماد گفته است که «این مرجع بزرگ ابداً علاقه‌ای به تنش با ایران ندارد و خواهان اتحاد و اتفاق در چارچوب اهداف مشترک است. به همین دلیل هیچ پاسخ رسانه‌ای به این‌گونه مطالب داده نخواهد شد. روش این مرجع عالی همواره برخورد اثباتی و ایجابی بوده و افراد زیادی در چند دهه اخیر به ایشان اهانت کردند، ولی همان‌ها یا معذرت‌خواهی کردند و یا تلاش نمودند وقت ملاقات بگیرند.»

وبسایت رسمی علی سیستانی و همچنین خبرگزاری شفقنا که زیر نظر دفتر سیستانی در ایران اداره می‌شود واکنشی به این اخبار نشان نداده‌اند. حتی تکذیبیه روزنامه اعتماد نیز در این دو وبسایت بازتاب نیافته است.

دعوا بر سر چیست؟

سفر پاپ به عراق در میانه اسفند ۱۳۹۹ و دیدارش با علی سیستانی، یکی از مراجع مشهور ساکن عراق هنوز در کام مقام‌های جمهوری اسلامی تلخ است.

دیدار پاپ فرانسیس با علی سیستانی در رسانه‌های جهان و منطقه به عنوان «دیدار رهبر مسیحیان با رهبر شیعیان جهان» بازتاب یافت. نامیده شدن علی سیستانی به عنوان رهبر شیعیان جهان آنچنان برای نیروهای نزدیک به علی خامنه‌ای ناگوار بود که حتی در بخش‌های خبری رسمی تلوزیون ایران نیز خبر این دیدار تاریخی بازتاب چندانی نیافت و در رده خبرهای کم‌اهمیت منتشر شد.

تعرض به جایگاهی که علی خامنه‌ای در سه دهه گذشته تلاش کرده خود را در آن تثبیت کند گناهی نابخشودنی برای نزدیکان رهبر جمهوری اسلامی است. گرچه علی خامنه‌ای به واسطه مقام سیاسی‌اش و تسلط بر منابع قدرت و ثروت در ایران جایگاهی ویژه در میان هم‌صنفی‌های خود یافته است ولی جایگاه فقهی بالاتر سیستانی سبب شده تا رابطه این دو همواره «تنشی فروخورده و کنترل‌شده» داشته باشد.

جواد شهرستانی به عنوان نماینده علی سیستانی نقش مهمی در تنظیم رابطه این دو ایفا کرده است. هرچند در سال‌های گذشته همواره از او به عنوان فردی با گرایش بیشتر به مواضع علی خامنه‌ای یاد شده است.

انتشار خبر برکناری جواد شهرستانی و موضع تند رسانه‌های وابسته به سیستم امنیتی ایران شاید بیش از آنکه پا در واقعیت داشته باشد، پیش‌دستی این نهادها برای بالا بردن هزینه برکناری او برای علی سیستانی است.

رابط سپاه قدس و علی سیستانی

اما محمـدرضا سیستانی که در این موج خبری از او به عنوان «چهره ضدایرانی و هماهنگ با غرب» نام برده شده است، نقشی مهم در تنظیم روابط فرماندهان سپاه قدس با علی سیستانی دارد. او در سال‌های فرماندهی قاسم سلیمانی رابط اصلی میان فرمانده وقت سپاه قدس با علی سیستانی بود. تنها زمانی که داعش در عراق در حال پیشروی بود، علی سیستانی با قاسم سلیمانی بی‌واسطه ملاقات کرد که البته عکس و فیلمی از این دیدار منتشر نشد. در اسفند ماه ۱۳۹۷ نیز هنگامی که حسن روحانی به همراه محمـدجواد ظریف به بیت علی سیستانی در نجف رفت، قاسم سلیمانی غایب بزرگ این دیدار بود.

پس از ترور قاسم سلیمانی در روز ۱۸ دی‌ماه ۱۳۹۸ و قرار گرفتن اسماعیل قاآنی در پست فرماندهی سپاه قدس نیز، علی سیستانی حاضر به دیدار با قاآنی نشد. پیام‌های سپاه قدس به علی سیستانی مانند گذشته تنها از کانال محمـدرضا سیستانی منتقل می‌شود.

کشیده‌شدن پای فرزند ارشد علی سیستانی به وضعیت نمایندگی جواد شهرستانی در ایران نشان می‌دهد که نهادهای نظامی و امنیتی ایران نتوانسته‌اند رابطه گرمی با محمـدرضا سیستانی برقرار کنند.

در اخبار و شایعات منتشر‌شده در روزهای گذشته بر این موضوع تاکید شده که حفظ جواد شهرستانی به عنوان نماینده علی سیستانی در ایران، سبب «کاهش نفوذ پسر ایت‌الله سیستانی» خواهد شد و به همین دلیل «دلسوزان» تلاش می کنند تا برکناری شهرستانی منتفی شود.

سیستانی، سیاست سکوت و مدارا

به کار بردن عبارت «هماهنگ با غرب» برای فرزند علی سیستانی را شاید بتوان در راستای همان چیزی دانست که پیش‌تر نماینده علی خامنه‌ای در روزنامه کیهان به علی سیستانی نسبت داده بود. در مهرماه سال گذشته علی سیستانی در دیدار با جنین هینیس پلاسخارت، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور عراق خواستار نظارت بین‌المللی بر انتخابات در عراق شده بود. این در حالی است که سپاه قدس در یک دهه گذشته نقش اصلی در انتخابات‌های عراق و آرایش سیاسی این کشور ایفا کرده است. حسین شریعتمداری در واکنش به این سخن علی سیستانی با انتشار مطلبی در روزنامه کیهان او را «خوشبین به بیگانگان» خواند:« دعوت از سازمان ملل برای نظارت بر انتخابات یک کشور، اعلام ورشکستگی آن کشور، بدبینی به ملت و خوشبینی به بیگانگان است.»

انتشار این مطلب با واکنش تند مقام‌های عراقی مواجه شد. در ایران هم دولت از روزنامه کیهان و مدیرمسئول آن انتقاد کرد و مواضع شریعتمداری را جدای از مواضع جمهوری اسلامی خواند. محمـدجواد ظریف هم کوشید با عذرخواهی از علی سیستانی بر این نقار و شکاف میان علی خامنه‌ای و سیستانی سرپوش بگذارد.

اما رویکرد علی سیستانی در مقابل مدح‌ها و انتقادهای جمهوری اسلامی از او و نقشش در عراق همواره سکوت و مدارا بوده است. بخشی از این سیاست به دلیل نگاه متفاوت مکتب نجف به عدم مداخله در امور سیاسی بازمی‌گردد. ولی شاید این سکوت و مدارا ریشه در نگرانی علی سیستانی برای آینده عراق هم داشته باشد. کشوری که اکنون تحت نفوذ گسترده سپاه قدس جمهوری اسلامی است و وقوع یک جنگ داخلی جدید در آن برای مردم این کشور غیرقابل تحمل است.

منبع: گویا

 

_______________________________________________________________

مقالات منتشر شده الزاما نقطه نظر، بيانگر سياست و اهداف نشریۀ اینترنتی نهضت مقاومت ملی ایران نميباشند. حق ويرايش اخبار و مقالات ارسالی برای هیئت تحریریۀ نشریه محفوظ است.